Σεμινάριο Λήμνου

Η Λήμνος είναι νησί του Βορειοανατολικού Αιγαίου και μαζί με τον Άγιο Ευστράτιο αποτελεί περιφερειακή ενότητα του Νομού Λέσβου. Έχει έκταση 431τ.χλ. και πληθυσμό γύρω στους 17.000 κατοίκους. Κάτοικοι του νησιού υπήρξαν, κατά σειρά, οι Τυρινοί Πελασγοί, οι Αθηναίοι Κληρούχοι, οι Ρωμαίοι, οι Ενετοί και οι Τούρκοι. Το έδαφος της Λήμνου είναι ημιορεινό, με πολλές λοφοσειρές, και μικρές πεδιάδες.

Η Λήμνος, νησί κυρίως κτηνοτροφικό, παρουσιάζει ένα ιδιόμορφο χορευτικό ρεπερτόριο με στοιχεία που προσομοιάζουν σε αυτά της στεριανής Ελλάδας.  Σ΄ αυτό συνετέλεσε σίγουρα η μορφολογία του εδάφους και οι ασχολίες των κατοίκων, οι οποίοι ήταν κυρίως γεωργοκτηνοτρόφοι. Χαρακτηριστικό των χορών του νησιού είναι η λιτότητα στην κίνηση χεριών-ποδιών, το στιβαρό  πάτημα  και οι απλές φιγούρες με λιγοστά χτυπήματα. Οι χορευτές λοιπόν του τμήματος των παραστάσεων του Χορευτικού Ομίλου Θεσσαλονίκης είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τους χορούς της Λήμνου την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου από τον κύριο Νάσο Χαλκά.

Η μουσικοχορευτική παράδοση της Λήμνου χρησιμοποιεί  δίσημους ρυθμούς για να αποδώσει τους περισσότερους χορούς και εννιάσημους για τους αντικριστούς και τα ζεϊμπέκικα. Οι χοροί που παρουσιάστηκαν ήταν ο συρτός, ο σμπεθερκάτος, ο Παναγιά χορός ή Παναγιατ’ κους, το πάτμα Λήμνου, ο μπροστοπίσινος, ο κατσιβέλικος που λέγεται και τσοπάν’κος ή μπαλαρτός, ο Λημνιός μπάλλος και τέλος ο Κιαχαγιάς ή Κιαχαγιάδικος. Οι Κιαχαγιάδες ήταν αρχικά οι επιστάτες μεγάλων κτημάτων των Βυζαντινών και αργότερα οι τσιφλικάδες του νησιού.

Δεν θα μπορούσε όμως από το σεμινάριο αυτό να λείπουν και οι φορεσιές του νησιού. Δύο  είναι οι βασικές κατηγορίες της γυναικείας παραδοσιακής  φορεσιάς, της αγρότισσας και της αστής. Οι φορεσιές αυτές είχαν αρκετές παραλλαγές ,και φυσικό είναι  γιατί η οικονομική κατάσταση της κάθε γυναίκας δεν ήταν η ίδια. Υπήρχαν οι αγρότισσες που ύφαιναν μόνες τους τα υφάσματα, οπότε  όχι μόνο η υφή ήταν διαφορετική αλλά ακόμα και τα χρώματα, που ήταν πολύ περιορισμένα αφού τα έβαφαν με φυτικές βαφές  του τόπου μας. Την ίδια εποχή οι αρχόντισσες έφερναν τα υφάσματα, τρέσες και κλωστές από την Ανατολή ή και την Ευρώπη.

Καθοριστικοί παράγοντες των παραλλαγών ήταν βεβαίως η ηλικία της γυναίκας και η περίσταση για την οποία ντύνονταν. ΄Άλλη ήταν η καθημερινή φορεσιά, άλλη αυτή που φορούσαν σε γιορτές, γάμους, οι ανύπαντρες, οι παντρεμένες, οι ηλικιωμένες, οι χήρες κλπ. Και φυσικά με την πάροδο του χρόνου οι διάφορες επιρροές γίνονται έντονα αισθητές. Οι άνδρες όμως φαίνεται να είναι πολύ πιο ‘πιστοί’ στην ενδυμασία τους αφού δεν συναντάμε παρά ελάχιστες παραλλαγές στην φορεσιά του ΚΕΧΑΓΙΑ δια μέσου των αιώνων. Αυτό ίσως συμβαίνει γιατί ο κοινωνικός τους ρόλος δεν άλλαξε με το πέρασμα του χρόνου.

Είναι βέβαιο ότι κάποια μορφή  ανδρικής αστικής φορεσιάς θα υπήρχε, ανάλογη με αυτή της αστής, όμως  ελάχιστα γνωρίζουμε για τη φορεσιά αυτή. Άξιο προσοχής είναι το γεγονός ότι οι κιαχαγιάδες της νοτιοδυτικής Λήμνου φορούν βράκα και γιλεκάκι λευκό, ενώ οι κιαχαγιάδες της βορειοανατολικής Λήμνου βράκα και γιλεκάκι μαύρο.

Σχετικά